13η ΕΦΟΡΕΙΑ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

 

 

Ναός Μιχαήλ Αρχαγγέλου Κάτω Επισκοπής Κισάμου Χανίων (Τρίτο στρώμα ζωγραφικής): Ο ναός του Μιχαήλ Αρχαγγέλου (Ροτόντα) στο μικρό σήμερα οικισμό Κάτω Επισκοπή Κισάμου, κτίστηκε κατά το δεύτερο μισό του 6ου αιώνα στον αρχιτεκτονικό τύπο του περίκεντρου με βαθμιδωτό τρούλο και παστοφόρια. Αρχικά είχε κυρίως βαπτιστηριακή χρήση. Τον αρχικό τοιχογραφικό διάκοσμο, διαδέχτηκε ένα στρώμα από την περίοδο της Εικονομαχίας, το οποίο στη συνέχεια καλύφθηκε από λευκό κονίαμα. Κατά τη Μεσοβυζαντινή περίοδο ο ναός φαίνεται ότι μετατράπηκε σε καθεδρικό με τη μεταφορά εκεί της έδρας της Επισκοπής Κισάμου και τοιχογραφήθηκε εκ νέου με υψηλής ποιότητας διάκοσμο. Το τέταρτο στρώμα, από το οποίο προέρχεται και η απεικόνιση του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, που χρονολογείται στα τέλη του 12ου αιώνα και αποτελεί ένα από τα πολύ σημαντικά έργα της όψιμης της Κομνήνειας παράδοσης, θυμίζει το διάκοσμο του παρεκκλησίου της Παναγίας στη Μονή της Πάτμου.
Χαμηλά στις κάθετες επιφάνειες κυριαρχούν μνημειακού χαρακτήρα μορφές, ενώ στις καμπύλες απεικονίζονται σκηνές από τον ευαγγελικό κύκλο με έμφαση στα Θαύματα και τα Πάθη.