 |
Ναός Παναγίας Αντιφωνήτριας
Μυριοκεφάλων Ρεθύμνου (δεύτερο στρώμα ζωγραφικής): Δεν είναι σαφές
αν η νέα τοιχογράφηση του μικρού καθολικού της σημαντικής Μονής του
Αγίου Ιωάννη του Ξένου, έγινε επειδή ο αρχικός διάκοσμος του 11ου
αιώνα είχε υποστεί εκτεταμένες τοπικές φθορές, ή εάν αυτό συνδεόταν
με την επιθυμία για εικονογραφικό και τεχνοτροπικό εκσυγχρονισμό του.
Πάντως στο νεώτερο στρώμα, που επικαλύπτει σε μεγάλη έκταση το αρχικό,
κυριαρχούν οι μνημειακού χαρακτήρα ευαγγελικές σκηνές, δυσανάλογες
για τις μικρές διαστάσεις του σταυρικού ναού. Η εικονογραφία, αλλά
και η απόδοση των μορφών, ιδίως στις σκηνές της Βαϊοφόρου και του
Ενταφιασμού, θα μπορούσε να τις κατατάξει στα υψηλού επιπέδου έργα
του 12ου αιώνα, αν δεν διακρινόταν επιμέρους αδεξιότητες και παρανοήσεις
των πρωτοτύπων και μια λαϊκότροπη διάθεση, που επιβάλλει τη χρονολόγησή
τους μέσα στο πρώτο μισό του 13ου αιώνα. |
| Το μνημείο πάντως, που χρησίμευσε ως πρότυπο και το
οποίο δε σώθηκε, επιβεβαιώνει μαζί με τα σωζόμενα λείψανα του τοιχογραφικού
διακόσμου στους ναούς του Κουρνά και της Επισκοπής Κισάμου ότι στην
Κρήτη είχε επικρατήσει πλήρως η τέχνη των Κομνηνών. Η μορφή του Αγίου
Ιωάννη του Χρυσοστόμου από τους συλλειτουργούντες ιεράρχες της κόγχης
του ιερού, που επικαλύπτουν τους μετωπικούς του πρώτου στρώματος,
είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική. |
|